सुर्खेत, २६ असोज ।
दशैँ, तिहार र छठलगायतका चाडपर्वमा हुन सक्ने सडक दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न कर्णाली प्रदेशमा ट्राफिक प्रहरीले सुरक्षा निगरानी बढाएको छ । प्रदेशका १० वटै जिल्लामा विशेष चेकजाँच, मोबाइल गस्ती, यात्रु सहायता कक्ष र आकस्मिक उद्धार टोली परिचालन गर्दै प्रहरीले सडक सुरक्षालाई प्राथमिकता दिएको हो ।
चाडपर्वका बेला सवारीसाधनको चाप बढ्ने, लामो दूरीका यात्रा हुने र चालकको लापरवाहीका कारण दुर्घटनाको जोखिम बढ्ने भएकाले नेपाल प्रहरी राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन कार्यालय सुर्खेतले विशेष सुरक्षा योजना लागू गरेको छ । ‘चाडपर्व लक्षित सुरक्षा योजना–२०८३’ अनुसार तीव्र गति, मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाउने, क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने र ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्ने गतिविधिमाथि २४ घण्टे निगरानी बढाइएको हो ।
नेपाल प्रहरी राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन कार्यालय सुर्खेतका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक मुकुन्द रिजालका अनुसार चाडपर्व लक्षित सुरक्षा योजनाअन्तर्गत प्रत्येक योजनामा २१५ जना प्रहरी जनशक्ति परिचालन गरिनेछ । जिल्लागत जोखिम विश्लेषणका आधारमा मुख्य राजमार्ग, प्रदेश प्रवेश तथा निकास नाका, बढी सवारी चाप हुने बजार र दुर्घटनाको जोखिम भएका सडकखण्डमा विशेष निगरानी गरिने उहाँले बताउनुभयो ।
कर्णाली प्रदेशको भौगोलिक विकटता, साँघुरा सडक, कमजोर पूर्वाधार र जोखिमयुक्त घुम्तीका कारण यहाँ सडक दुर्घटनाको जोखिम थप चुनौतीपूर्ण रहेको प्रहरीको आकलन छ । चाडपर्वमा यात्रुको चाप बढ्ने र लामो दूरीका सवारीसाधन सञ्चालन हुने भएकाले नियमित जाँचसँगै आकस्मिक तथा विशेष चेकजाँचको व्यवस्था गरिएको प्रहरी उपरीक्षक रिजालले जानकारी दिनुभयो ।
मुख्य नाका र जोखिमयुक्त सडकमा विशेष जाँच
ट्राफिक प्रहरीले सुर्खेतको वीरेन्द्रनगर, बबई, छिन्चु, सुब्बाकुना र बड्डीचौरलगायत स्थानमा विशेष चेकजाँच गर्ने भएको छ । प्रदेश भित्रिने र बाहिरिने सवारीसाधनको निगरानीसँगै चालकले मादक पदार्थ सेवन गरे–नगरेको, सवारीको यान्त्रिक अवस्था र आवश्यक कागजात परीक्षण गरिनेछ ।
त्यसैगरी दैलेखको दैलेख बजार, रानीमत्ता र राकम कर्णाली, सल्यानको खलङ्गा र कपुरकोट तथा जाजरकोटको खलङ्गा, दल्ली र छेडा बजारमा पनि विशेष जाँच गरिनेछ । पश्चिम रुकुमको खलङ्गा, चौरजहारी र आठबिसकोट, कालीकोटको मान्मा र नाग्मा, जुम्लाको सिंजा, मुगुको गमगढी, डोल्पाको दुनै तथा हुम्लाका बजार क्षेत्रमा समेत निगरानी बढाइने प्रहरीको योजना छ ।
विशेष चेकजाँचका क्रममा उपलब्ध उपकरण प्रयोग गरी मादक पदार्थ सेवन परीक्षण, तीव्र गति नियन्त्रण तथा सवारीको अवस्था र कागजात जाँच गरिने प्रहरी उपरीक्षक रिजालले बताउनुभयो । लामो दूरीका सवारीसाधनमा दुई जना चालक भए–नभएको निगरानी गर्न ट्राफिक कम्युनिकेसन एप प्रयोग गरिनेछ । उपलब्धताका आधारमा सीसीटीभी तथा सवारी नम्बर पहिचान गर्ने क्यामेराबाट समेत निगरानी गरिने उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
प्रहरीले यात्रुबाहक सवारीसाधनको छतमा यात्रु वा मालसामान राख्न नदिने, सवारी चलाउँदा मोबाइल फोन प्रयोग गर्ने चालकलाई कारबाही गर्ने तथा हेल्मेट र सिटबेल्टको प्रयोग अनिवार्य गराउने योजना बनाएको छ । दुर्घटनाको जोखिम भएका स्थानमा आकस्मिक चेकजाँच र विशेष गस्तीसमेत सञ्चालन गरिनेछ ।
यात्रु सहायता कक्षबाट भाडा र टिकटको निगरानी
चाडपर्वमा यात्रुले टिकट, भाडा र यातायातसम्बन्धी समस्या भोग्न नपरोस् भन्ने उद्देश्यले प्रदेशका सबै जिल्लाका प्रमुख बसपार्कमा यात्रु सहायता कक्ष स्थापना गरिने भएको छ । ट्राफिक प्रहरी, नेपाल प्रहरी, सामुदायिक प्रहरी, यातायात व्यवस्था कार्यालय, यातायात व्यवसायी र उपभोक्ता समूहका प्रतिनिधिको समन्वयमा सहायता कक्ष सञ्चालन गरिनेछ ।
सहायता कक्षबाट यात्रुलाई आवश्यक सूचना उपलब्ध गराउने, सवारीसाधन तथा चालकसम्बन्धी गुनासो सुन्ने, बढी भाडा असुली र ठगीसम्बन्धी उजुरीमा आवश्यक कारबाही गर्ने तथा हराएका वा छुटेका यात्रु र सामानको खोजीमा सहयोग गरिनेछ ।
टिकट काउन्टरमा भाडादर स्पष्ट देखिने गरी राख्न लगाइनेछ भने निर्धारित भाडाभन्दा बढी रकम असुली भए–नभएको जाँच गरिनेछ । नक्कली वा दोहोरो टिकट काट्ने तथा यात्रुलाई ठगी गर्ने गतिविधिमाथि पनि निगरानी राखिनेछ । टिकट काउन्टरका कर्मचारीको पहिचान खुल्ने परिचयपत्र भए–नभएकोसमेत हेरिने प्रहरीको सुरक्षा योजनामा उल्लेख छ ।
लामो दूरीका सवारीसाधनमा दुई जना चालकको व्यवस्था गर्न सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिनेछ । चालकको थकानका कारण हुन सक्ने दुर्घटना न्यूनीकरण गर्दै यात्रुलाई सुरक्षित रूपमा गन्तव्यसम्म पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ ।
दुर्घटनास्थलमा तत्काल पुग्ने उद्धार टोली
चाडपर्वका बेला हुन सक्ने दुर्घटना तथा अन्य आपत्कालीन घटनामा तत्काल उद्धार गर्न क्विक रेस्पोन्स टिम (क्यूआरटी) परिचालन गरिने भएको छ । विभिन्न जिल्लाका प्रमुख बजार र दुर्घटनाको सम्भावना भएका स्थानमा मोटरसाइकलसहित दुई जना ट्राफिक प्रहरीको टोली खटाइनेछ ।
यस्ता टोलीलाई बिहान ६ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म र साँझ ६ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म गरी दुई समूहमा परिचालन गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ । टोलीले दुर्घटनास्थलमा छिटो पुग्ने, घाइतेको उद्धारमा समन्वय गर्ने, यातायात व्यवस्थापन मिलाउने र ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्ने सवारी चालकलाई कारबाही गर्नेछ ।
दुर्घटना भएमा घटनास्थलको सुरक्षा, घाइतेको उद्धार, एम्बुलेन्स तथा स्वास्थ्य संस्थासँग समन्वय र अवरुद्ध सडक खुलाउने कामलाई प्राथमिकता दिइनेछ । यसका लागि नेपाल प्रहरी, एम्बुलेन्स सेवा, स्वास्थ्य संस्था, स्थानीय तह, सडक डिभिजन र स्थानीय उद्धार समूहबीच समन्वय गरिने सुरक्षा योजनामा उल्लेख छ ।
प्रविधि र जनचेतनामूलक अभियान पनि सञ्चालन गरिने
ट्राफिक प्रहरीले चाडपर्व अवधिभर चेकजाँच र कारबाहीसँगै जनचेतनामूलक कार्यक्रमलाई पनि प्राथमिकता दिएको छ । ‘सुरक्षित यात्रा, सुखद् पर्व’ अभियानअन्तर्गत स्थानीय एफएम रेडियो, सामाजिक सञ्जाल, माइकिङ र पर्चामार्फत सडक सुरक्षासम्बन्धी सन्देश प्रवाह गरिनेछ ।
चालक तथा परिचालकसँग अन्तरक्रिया गर्ने, विद्यालय, कलेज र समुदायसँग सहकार्य गर्ने तथा दुर्घटनाको जोखिम भएका सडकखण्डमा सचेतनामूलक बोर्ड राख्न सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिनेछ । सवारीसाधन गन्तव्यतर्फ प्रस्थान गर्नुअघि चालक र यात्रुलाई सुरक्षित यात्रासम्बन्धी सन्देश दिने व्यवस्था पनि मिलाइनेछ ।
बढी सवारी चाप हुने स्थानमा आवश्यकताअनुसार एकतर्फी आवागमन, डाइभर्सन र व्यवस्थित पार्किङको प्रबन्ध गरिनेछ । बजार तथा मेला क्षेत्रमा अस्थायी पार्किङस्थल निर्धारण गर्नुका साथै पहिरो, ढुङ्गा खस्ने, दुर्घटना वा बिग्रिएको सवारीका कारण सडक अवरुद्ध भएमा सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी अवरोध हटाइनेछ ।
भीडभाड हुने बजार, मन्दिर तथा धार्मिक स्थल आसपास पैदलयात्रीको आवागमन व्यवस्थित बनाउने योजना रहेको प्रहरी उपरीक्षक रिजालले बताउनुभयो ।
एक वर्षमा १३५ जनाको मृत्यु
कर्णाली प्रदेशमा सडक दुर्घटनाबाट हुने मानवीय क्षति चिन्ताजनक देखिएको छ । प्रहरीको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा प्रदेशका १० जिल्लामा एक हजार १९७ वटा सवारी दुर्घटना भएका थिए । ती दुर्घटनामा १३५ जनाको मृत्यु भएको थियो भने दुई हजार ३०५ जना घाइते भएका थिए ।
घाइतेमध्ये एक हजार ३५ जना गम्भीर र एक हजार २७० जना सामान्य घाइते भएको प्रहरीको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।
यसअघि आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ९६८ वटा सवारी दुर्घटना हुँदा १३९ जनाको मृत्यु भएको थियो । उक्त वर्ष ७०२ जना गम्भीर र एक हजार ३०६ जना सामान्य घाइते भएका थिए । त्यसैगरी आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा एक हजार ८६ वटा दुर्घटना हुँदा ११२ जनाको मृत्यु भएको थियो भने दुई हजार ७७ जना घाइते भएका थिए ।
प्रहरीका अनुसार पछिल्ला तीन आर्थिक वर्षको तथ्याङ्क विश्लेषण गर्दा सडक दुर्घटनाको संख्या घटाउन प्रभावकारी निगरानी, नियमित चेकजाँच र जनचेतनामूलक कार्यक्रम आवश्यक देखिएको छ । यही अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै चाडपर्वका बेला दुर्घटना, मृत्यु र घाइतेको संख्या घटाउने तथा यात्रालाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउने लक्ष्यसहित विशेष सुरक्षा योजना कार्यान्वयनमा ल्याइएको हो ।
चाडपर्वमा घर फर्किने यात्रुको चाप बढ्ने समयमा ट्राफिक नियमको पालना, सवारीसाधनको अवस्था जाँच र चालकको जिम्मेवार व्यवहारले दुर्घटनाको जोखिम घटाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने प्रहरीको अपेक्षा छ । प्रहरीले सुरक्षित यात्राका लागि चालक, यातायात व्यवसायी र यात्रु सबैलाई जिम्मेवार बन्न आग्रह गरेको छ ।
‘प्रत्येक योजनामा’ सच्याइदिनुहोस्
सुरुवात अझै प्रभावकारी बनाइदिनुहोस्
समाचार छोटो र सघन बनाइदिनुहोस्